Digital Fatigue: Users Quit Social Media Now
Digital Fatigue – ഒരുകാലത്ത് ഇന്റർനെറ്റ് മനുഷ്യനെ ലോകത്തോട് അടുപ്പിക്കുന്ന അത്ഭുതവാതിലായിരുന്നു. ദൂരെയുള്ള സുഹൃത്തുക്കളെ കണ്ടെത്താനും പുതിയ അറിവുകൾ നേടാനും സ്വന്തം ആശയങ്ങൾ പങ്കുവെക്കാനും അതിലൂടെ സാധിച്ചു. ഫേസ്ബുക്ക് പോലുള്ള സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങൾ സൗഹൃദത്തിന്റെ പുതിയ ഇടങ്ങൾ തുറന്നു. ഗൂഗിൾ വിവരങ്ങളുടെ വലിയ ലൈബ്രറിയായി മാറി. എന്നാൽ ഇന്ന് അതേ ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തോട് ഒരു വിഭാഗം ആളുകൾക്ക് ക്ഷീണവും അസ്വസ്ഥതയും തോന്നിത്തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. അക്കൗണ്ടുകൾ നിർജീവമാക്കുകയും ആപ്പുകൾ ഫോണിൽനിന്ന് നീക്കുകയും അറിയിപ്പുകൾ ഓഫ് ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നവരുടെ അനുഭവങ്ങൾ ലോകത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലും ചർച്ചയാകുന്നു. അതിനാൽ ചോദ്യം പ്രസക്തമാണ്: ആളുകൾ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽനിന്നും ഗൂഗിളിൽനിന്നും അകന്നുപോകുകയാണോ? ഈ മാറ്റം വലിയ ടെക് കമ്പനികളെ ആശങ്കപ്പെടുത്തുന്നുണ്ടോ?
ഉപയോക്താക്കൾ മടുത്തത് എന്തിനാണ്?
സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെ ആദ്യകാല വാഗ്ദാനം ബന്ധിപ്പിക്കലായിരുന്നു. എന്നാൽ കാലക്രമേണ പലർക്കും അത് നിരന്തരമായ താരതമ്യത്തിന്റെയും ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റാനുള്ള മത്സരത്തിന്റെയും ഇടമായി അനുഭവപ്പെടുന്നു. മറ്റുള്ളവരുടെ യാത്രകളും ആഘോഷങ്ങളും വിജയങ്ങളും കാണുമ്പോൾ സ്വന്തം ജീവിതത്തെ അനാവശ്യമായി അളക്കാൻ ചിലർ തുടങ്ങുന്നു. ഓരോ ചിത്രത്തിനും പ്രതികരണം ( Validation ) കാത്തിരിക്കുക, ഓരോ അഭിപ്രായത്തിനും മറുപടി നൽകുക, എന്താണ് പോസ്റ്റ് ചെയ്യേണ്ടതെന്ന് ചിന്തിക്കുക എന്നിവയും മാനസികഭാരം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
ഇതിനൊപ്പം രാഷ്ട്രീയ തർക്കങ്ങൾ, വിദ്വേഷപ്രചാരണം, വ്യാജവാർത്തകൾ, തട്ടിപ്പുകൾ, അനാവശ്യ പരസ്യങ്ങൾ എന്നിവയും ഉപയോക്താക്കളെ മടുപ്പിക്കുന്നു. ഒരു പോസ്റ്റ് കാണാൻ തുറന്ന ആപ്പ് എത്ര സമയം നമ്മളെ പിടിച്ചിരുത്തുന്നു എന്ന് പലപ്പോഴും തിരിച്ചറിയാനാവില്ല. അടുത്ത വീഡിയോയും അടുത്ത വാർത്തയും അടുത്ത അറിയിപ്പും മുന്നിൽ എത്തിക്കുന്ന അൽഗോരിതങ്ങൾ ശ്രദ്ധയെ നിരന്തരം വലിച്ചിഴയ്ക്കുന്നു. സൗകര്യത്തിനായി തുടങ്ങിയ ഉപയോഗം ചിലപ്പോൾ നിയന്ത്രിക്കാനാവാത്ത ശീലമായി മാറുന്നു.
കണക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്ന മാറ്റം
ഇത് ചിലരുടെ വ്യക്തിപരമായ തോന്നൽ മാത്രമല്ലെന്ന് പഠനങ്ങളും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് മാധ്യമനിയന്ത്രണ സ്ഥാപനമായ Ofcom 2026-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പഠനമനുസരിച്ച്, സോഷ്യൽ മീഡിയ ഉപയോഗിക്കുന്ന മുതിർന്നവരിൽ പോസ്റ്റ് ചെയ്യുകയോ പങ്കുവെക്കുകയോ കമന്റ് ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുന്നവരുടെ വിഹിതം 2024-ലെ 61 ശതമാനത്തിൽനിന്ന് 49 ശതമാനമായി കുറഞ്ഞു. അതേസമയം, ഓൺലൈനിലുള്ളവരിൽ മൂന്നിൽ രണ്ടുപേർ ചിലപ്പോൾ ഉപകരണങ്ങളിൽ അമിതസമയം ചെലവഴിക്കുന്നതായി സമ്മതിച്ചു. അമേരിക്കൻ സൈക്യാട്രിക് അസോസിയേഷന്റെ 2025-ലെ സർവേയിൽ പകുതി മുതിർന്നവരും ആ വർഷം സോഷ്യൽ മീഡിയ ഉപയോഗം നിയന്ത്രിച്ചതായി കണ്ടെത്തി.
ഈ കണക്കുകൾ എല്ലാവരും അക്കൗണ്ടുകൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു എന്നർത്ഥമല്ല. മറിച്ച് ഉപയോഗത്തിന്റെ സ്വഭാവം മാറുന്നു എന്നതാണ് പ്രധാന സൂചന. ചിലർ പോസ്റ്റുകൾ കുറയ്ക്കുന്നു; ചിലർ തിരഞ്ഞെടുത്തവരെ മാത്രം പിന്തുടരുന്നു; മറ്റുചിലർ ഇടവേളകൾ എടുക്കുന്നു. ഡിജിറ്റൽ ഡിറ്റോക്സ് എന്ന ആശയം അതുകൊണ്ടുതന്നെ കൂടുതൽ ചർച്ചയാകുന്നു.
ഗൂഗിളിനും ഫേസ്ബുക്കിനും ശരിക്കും ഭയമുണ്ടോ?
ഇവിടെ യാഥാർഥ്യബോധം വേണം. ആളുകൾ മടുത്തുവെന്ന വാർത്ത മാത്രം കൊണ്ട് മെറ്റയുടെയോ ഗൂഗിളിന്റെയോ സാമ്രാജ്യം തകരില്ല. ഫേസ്ബുക്ക്, ഇൻസ്റ്റഗ്രാം, വാട്സ്ആപ്പ് എന്നിവയ്ക്ക് ഇപ്പോഴും വലിയ ഉപയോക്തൃഅടിത്തറയുണ്ട്. ഗൂഗിൾ സെർച്ച് മാത്രമല്ല; ജിമെയിൽ, മാപ്സ്, യൂട്യൂബ്, ആൻഡ്രോയ്ഡ്, ക്ലൗഡ് സേവനങ്ങൾ തുടങ്ങി ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ ആഴത്തിൽ പതിഞ്ഞ സംവിധാനങ്ങളുടെ കൂട്ടമാണ്. അതിനാൽ ഒരു പ്ലാറ്റ്ഫോം ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് പോലെ ഈ സേവനങ്ങളെല്ലാം ഉപേക്ഷിക്കുക എളുപ്പമല്ല.
എങ്കിലും കമ്പനികൾക്ക് ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട വെല്ലുവിളിയുണ്ട്. പരസ്യാധിഷ്ഠിത ബിസിനസ് മാതൃകയിൽ ഉപയോക്താവിന്റെ ശ്രദ്ധയും ഓൺലൈനിൽ ചെലവഴിക്കുന്ന സമയവും വിലപ്പെട്ട വിഭവങ്ങളാണ്. ആളുകൾ കുറച്ച് സമയം മാത്രം ചെലവഴിക്കുകയോ പരസ്യങ്ങൾ അവഗണിക്കുകയോ സ്വകാര്യതയ്ക്ക് മുൻഗണന നൽകി ട്രാക്കിങ് നിയന്ത്രിക്കുകയോ ചെയ്താൽ വളർച്ചയുടെ കണക്കുകൾക്ക് സമ്മർദമുണ്ടാകും. അതിനാൽ കമ്പനികൾക്ക് ആശങ്കയുണ്ടാകുന്നത് അക്കൗണ്ട് ഡിലീറ്റ് ചെയ്യുന്നവരുടെ എണ്ണത്തിൽ മാത്രമല്ല; ഉപയോക്താക്കളുടെ വിശ്വാസത്തിലും ശ്രദ്ധയിലും ഉണ്ടാകുന്ന മാറ്റത്തിലാണ്.
ഗൂഗിളിന്റെ മുന്നിലുള്ള പുതിയ മത്സരം
ഗൂഗിളിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം മാറ്റം മറ്റൊരു വഴിയിലൂടെയും വരുന്നു. ആളുകൾക്ക് വിവരങ്ങൾ വേണമെങ്കിലും ഓരോ ചോദ്യത്തിനും പരമ്പരാഗത സെർച്ച് ഫലങ്ങളുടെ പട്ടികയിലൂടെ പോകണമെന്നില്ല. എ.ഐ. സഹായികൾ നേരിട്ട് മറുപടി നൽകുന്നു; സമൂഹങ്ങൾ, വിദഗ്ധ വെബ്സൈറ്റുകൾ, ഫോറങ്ങൾ, വാർത്താക്കുറിപ്പുകൾ എന്നിവയും വിവരസ്രോതസ്സുകളാകുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഗൂഗിളിന്റെ പ്രാധാന്യം പെട്ടെന്ന് അവസാനിക്കുമെന്ന് പറയാനാവില്ലെങ്കിലും തിരച്ചിലിന്റെ ശീലത്തിൽ മത്സരം ശക്തമാകുന്നു. ഉപയോക്താവിന് വിശ്വസനീയമായ മറുപടിയും ഉറവിടവും ലഭിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് നിർണായകം.
ഇന്റർനെറ്റ് ഉപേക്ഷിക്കലല്ല, നിയന്ത്രണം തിരിച്ചുപിടിക്കൽ
എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഈ മാറ്റത്തെ ഇന്റർനെറ്റിൽനിന്നുള്ള കൂട്ടപ്പലായനം എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് ശരിയല്ല. മനുഷ്യർ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ പ്രയോജനം തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ജോലി, പഠനം, ബാങ്കിങ്, ആശയവിനിമയം, വിനോദം എന്നിവയ്ക്കെല്ലാം ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ അവ എത്രത്തോളം നമ്മുടെ ജീവിതം നിയന്ത്രിക്കണം എന്ന ചോദ്യമാണ് ഇപ്പോൾ ഉയരുന്നത്.
ഒരു വ്യക്തി ഫേസ്ബുക്ക് അക്കൗണ്ട് നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് ദിവസത്തിൽ പത്തു മിനിറ്റ് മാത്രം ഉപയോഗിക്കാം. മറ്റൊരാൾ ഇൻസ്റ്റഗ്രാം ഒഴിവാക്കി സുഹൃത്തുക്കളുമായി നേരിട്ട് സംസാരിക്കാം. ഒരാൾ ഗൂഗിൾ ഉപയോഗിക്കുമ്പോഴും സ്വകാര്യതാ ക്രമീകരണങ്ങൾ ശക്തമാക്കാം. മറ്റൊരാൾ വാർത്തകൾക്കായി വിശ്വസനീയമായ മാധ്യമങ്ങളുടെ വെബ്സൈറ്റുകൾ നേരിട്ട് സന്ദർശിക്കാം. എല്ലാവർക്കും ഒരേ പരിഹാരമില്ല. പ്രധാനപ്പെട്ടത് സ്വന്തം സമയത്തെയും ശ്രദ്ധയെയും കുറിച്ച് ബോധപൂർവം തീരുമാനമെടുക്കുന്നതാണ്.
സ്വതന്ത്ര വെബ്സൈറ്റുകൾക്കും ബ്ലോഗുകൾക്കും അവസരം
ഈ മാറ്റം വ്യക്തികൾക്കു മാത്രമല്ല, വെബ്സൈറ്റുകൾക്കും ബ്ലോഗുകൾക്കും അവസരമാണ്. വായനക്കാർ സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ തിരക്കിൽനിന്ന് മാറി ഗുണമേന്മയുള്ള ലേഖനങ്ങളും ന്യൂസ്ലെറ്ററുകളും തിരയുമ്പോൾ സ്വതന്ത്ര പ്രസാധകർക്ക് നേരിട്ടുള്ള ബന്ധം വളർത്താം. ഒരു വെബ്സൈറ്റിന്റെ ഇമെയിൽ പട്ടിക, സ്ഥിരം വായനക്കാർ, വ്യക്തമായ എഡിറ്റോറിയൽ നിലപാട് എന്നിവ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളുടെ അൽഗോരിതത്തെ ആശ്രയിക്കാത്ത ബന്ധം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. പക്ഷേ അതിനും ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ട്: കൃത്യത, സുതാര്യത, വായനക്കാരുടെ സ്വകാര്യത എന്നിവ സംരക്ഷിക്കണം.
ബന്ധങ്ങളുടെ അളവല്ല, ഗുണമേന്മയാണ് പ്രധാനം
സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ ആയിരക്കണക്കിന് സുഹൃത്തുക്കളുണ്ടെന്നത് യഥാർത്ഥ ജീവിതത്തിൽ അത്രയും അടുത്ത ബന്ധങ്ങളുണ്ടെന്നതിന് തെളിവല്ല. ഒരാളുടെ ജന്മദിനത്തിൽ നൂറുകണക്കിന് ആശംസകൾ ലഭിച്ചാലും വിഷമസമയത്ത് കൂടെയുണ്ടാകുന്ന ഒരാൾ മാത്രമായിരിക്കും ഏറ്റവും വിലപ്പെട്ടത്. ഓൺലൈൻ ബന്ധങ്ങൾ അർഥശൂന്യമാണെന്ന് പറയാനാവില്ല; പലർക്കും ദൂരെയുള്ള കുടുംബാംഗങ്ങളെയും പഴയ സുഹൃത്തുക്കളെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത് ഇവയാണ്. എന്നാൽ ഡിജിറ്റൽ ബന്ധം നേരിട്ടുള്ള സംഭാഷണത്തിനും കരുതലിനും പകരമാകരുത്. സ്ക്രീനിൽ കാണുന്ന സാന്നിധ്യവും ജീവിതത്തിൽ അനുഭവിക്കുന്ന അടുപ്പവും രണ്ടാണ്. ഈ വ്യത്യാസം തിരിച്ചറിയുമ്പോഴാണ് സോഷ്യൽ മീഡിയയെ ഉപകരണമെന്ന നിലയിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്നത്.
ചെറിയ തീരുമാനങ്ങളിൽ തുടങ്ങാം
ഡിജിറ്റൽ ജീവിതത്തിൽ സമതുലിതാവസ്ഥ കണ്ടെത്താൻ വലിയ പ്രഖ്യാപനങ്ങളോ എല്ലാ അക്കൗണ്ടുകളും അടയ്ക്കലോ ആവശ്യമില്ല. ദിവസത്തിലെ ചില സമയങ്ങളിൽ ഫോൺ മാറ്റിവയ്ക്കാം. ഉറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പും ഉണർന്ന ഉടനെയും സ്ക്രീൻ നോക്കാതിരിക്കാം. ആവശ്യവുമില്ലാത്ത അറിയിപ്പുകൾ ഓഫ് ചെയ്യാം. വിശ്വാസമില്ലാത്ത ലിങ്കുകൾ തുറക്കാതെയും സ്വകാര്യവിവരങ്ങൾ പങ്കിടാതെയും ജാഗ്രത പാലിക്കാം. ഉപയോഗിക്കുന്ന ആപ്പുകൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്ത് മൂല്യമാണ് നൽകുന്നതെന്ന് ഇടയ്ക്കിടെ ചോദിക്കാം. സന്തോഷം, അറിവ്, ബന്ധം എന്നിവ നൽകുന്ന സേവനങ്ങൾ നിലനിർത്തുകയും അസ്വസ്ഥതയും സമയനഷ്ടവും മാത്രം നൽകുന്നവയിൽ നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യാം. ഡിജിറ്റൽ ഡിറ്റോക്സ് എന്നത് സാങ്കേതികവിദ്യയോടുള്ള വിരോധമല്ല; അതിനെ ബോധപൂർവം തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള പരിശീലനമാണ്.
ഇനി ആരാണ് നിയന്ത്രിക്കുന്നത്?
ഭാവിയിലെ ഇന്റർനെറ്റ് വലിയ കമ്പനികൾ മാത്രം നിർവചിക്കുന്നതല്ല; ഉപയോക്താക്കളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളും അതിനെ രൂപപ്പെടുത്തും. ആളുകൾക്ക് പരസ്യങ്ങളുടെ ഇടപെടൽ കുറവുള്ള സേവനങ്ങൾ വേണമെങ്കിൽ, സ്വകാര്യതയെ മാനിക്കുന്ന സംവിധാനങ്ങൾ വേണമെങ്കിൽ, കമ്പനികൾ അതിനനുസരിച്ച് മാറേണ്ടിവരും. ഉപയോക്താക്കൾക്ക് അക്കൗണ്ട് ഉപേക്ഷിക്കാതെ തന്നെ അറിയിപ്പുകൾ ഓഫ് ചെയ്യാനും ഉപയോഗസമയം നിശ്ചയിക്കാനും ഡാറ്റാ അനുമതികൾ പരിശോധിക്കാനും കഴിയും. ഇത്തരം ചെറിയ തീരുമാനങ്ങൾ പോലും ഡിജിറ്റൽ ജീവിതത്തിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ടാക്കും.
അതിനാൽ ഗൂഗിളിനും മെറ്റയ്ക്കും ചങ്കിടിപ്പ് കൂടുന്നുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യത്തിന് എന്റെ മറുപടി ഇതാണ്: അവരുടെ ബിസിനസുകൾ ഉടൻ തകർന്നുവീഴുന്നില്ല. പക്ഷേ പഴയ രീതിയിൽ ഉപയോക്താക്കളുടെ ശ്രദ്ധ അനന്തമായി സ്വന്തമാക്കാമെന്ന ധാരണ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. മനുഷ്യർക്ക് സാങ്കേതികവിദ്യ വേണം; അതിന്റെ അടിമത്തം വേണ്ട. ഇന്റർനെറ്റ് നമ്മുടെ ജീവിതത്തെ സമ്പന്നമാക്കണം, ജീവിതം മുഴുവൻ വിഴുങ്ങരുത്. യഥാർത്ഥ മാറ്റം അവിടെയാണ്.
അവസാനം, ചോദ്യം നമ്മൾ ഏത് ആപ്പ് ഉപയോഗിക്കുന്നു എന്നതിലല്ല; ആ ആപ്പ് നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ എത്ര സ്ഥലം കൈവശപ്പെടുത്തുന്നു എന്നതിലാണ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ അധികാരം ഉപയോക്താവിന്റെ കൈയിൽ തുടരുമ്പോഴാണ് ഡിജിറ്റൽ പുരോഗതി അർഥവത്താകുന്നത്. ആ സ്വാതന്ത്ര്യം തിരിച്ചുപിടിക്കാനുള്ള ശ്രമമാണ് ഇന്നത്തെ നിശ്ശബ്ദമായ പിന്മാറ്റം.
അതിന് ഓരോരുത്തരും സ്വന്തം ഡിജിറ്റൽ ശീലങ്ങൾ പരിശോധിച്ച് ചെറിയ മാറ്റങ്ങൾ ഇന്ന് തന്നെ ധൈര്യത്തോടെ ആരംഭിക്കണം.

Digital Fatigue: Why Users Are Leaving Social Media Now
Digital Fatigue – This article explores a growing change in the way people relate to the digital world. Rather than abandoning the internet entirely, many users are becoming more selective about social media, online searches, notifications and screen time. It examines why digital fatigue is growing, what recent research says about changing online habits, and whether major technology companies should be concerned. The central argument is that the real shift is not a mass departure from technology, but a demand for greater control, privacy, trust and meaningful human connection. It also considers how independent websites, blogs and newsletters may benefit as readers seek alternatives to algorithm-driven platforms and more deliberate ways to discover information.
Digital Detox, Facebook, Google, Meta, Social Media, Digital Wellbeing, Internet Culture, Online Privacy, Digital Minimalism, Technology Trends , Social Media Detox , Digital Minimalism , Social Media Fatigue , Online Privacy , Technology Addiction , Digital Fatigue
#DigitalFatigue #DigitalDetox #SocialMedia #Facebook #Google #Meta #DigitalMinimalism #OnlinePrivacy #InternetCulture #TechTrends #DigitalWellbeing #SocialMediaFatigue #Technology #PrivacyMatters #DigitalLife #InternetFreedom #HumanConnection #Blogging #FutureOfInternet #TechAwareness
1. Ofcom – Adults’ Media Use and Attitudes 2026
2. American Psychiatric Association – Social Media Usage Survey 2025